Die tweede plaats in de rangschikking is zorgwekkend in die zin dat België, in tegenstelling tot de V.S., over een sociale zekerheid beschikt die in principe voor iedereen toegankelijk is. De grote meerderheid van de Belgen is lid van een ziekenfonds dat de uitgaven voor gezondheidszorgen gedeeltelijk terugbetaalt.

Nog daarover mogen we stellen dat de Belgische zorggebruikers tevreden zijn over de werking van hun gezondheidssysteem (een panel van 1.000 Belgische consumenten werd geïnterviewd). België vertoont zelfs de hoogste tevredenheidscore, hoger dan Zwitserland. 41% van de Belgische deelnemers aan de peiling geven hun gezondheidssysteem een 8 op 10, tegenover 33% in Frankrijk en 23% in Duitsland. De Belgen zijn supertevreden over hun huisarts (75% tevredenen) en over de ziekenhuiszorgen (68% tevredenen).

Maar het is op het vlak van de uitgaven dat het schoentje wringt: de crisis die de inkomens aantast, verplicht de Belgen om essentiële zaken te laten vallen. Ze perken niet alleen de voedseluitgaven in, maar besparen ook op de gezondheidsuitgaven. Meer dan zes op de tien Belgische patiënten zeggen dat ze de gezinsuitgaven (woning, brandstof, voeding, opvoeding) moeten beperken om hun gezondheidsfacturen te kunnen betalen. De kostprijs van de gezondheidszorgen baart veel Belgen zorgen, zo stelt de studie: van alle respondenten die, bij ziekte of een ongeval, geen arts geraadpleegd hebben, namen 39% die beslissing om financiële redenen.

Daarenboven zijn 42% van alle consumenten die geneesmiddelen op voorschrift nodig hebben, overgeschakeld op de generische geneesmiddelen om te besparen en geven 63% van de respondenten toe dat het budget dat ze maandelijks voor gezondheidszorgen nodig hebben, hen verplicht om andere essentiële uitgaven voor het gezin in te perken.

De enquête Deloitte, die sinds 2008 elk jaar in de Verenigde Staten gehouden wordt, heeft tot doel om een algemeen zicht te bieden op de consumentenhouding met betrekking tot de gezondheidszorgen. Voor de allereerste keer omvatte de enquête ook een Belgisch panel. Merk op dat de verzekeringsdekking hier ook de Belgen tevreden stelt: 94% vinden dat ze goed of correct verzekerd zijn.

Volgens Hans Debruyne, Healthcare Partner bij Deloitte België, "zijn de Belgen tevreden over hun gezondheidszorgsysteem en zijn ze geen voorstanders van grote veranderingen (zoals nieuwe privatiseringen, bijvoorbeeld) in dat systeem. Als mogelijke verbeteringen worden geopperd: het inkorten van de wachttijden en de opname van een dimensie welzijn en patiëntenoriëntatie in de zorgen."

De kostprijs van de zorgen verontrust de Belgische consumenten veel meer: zes op de tien (62%) zeggen dat ze andere beslissingen genomen hebben over uitgaven voor gezondheidszorgen vanwege de recente economische crisis.

Hierna volgt een overzicht van de belangrijkste cijfers uit de enquête:

• 32% zijn financieel goed voorbereid om toekomstige kosten van gezondheidszorgen aan te kunnen, maar 16% voelen zich niet goed voorbereid om die toekomstige kosten te kunnen dragen.
• Van de gebruikers van geneesmiddelen die op voorschrift afgeleverd worden, geven 42% aan dat ze aan hun arts gevraagd hebben om een generisch equivalent voor te schrijven zodat ze zouden kunnen besparen, hebben 32% een generisch geneesmiddel in plaats van het voorgeschreven product gekocht vanwege de prijs of op advies van de apotheker en hebben 8% een product gekocht dat vrij in de handel verkocht wordt in plaats van het voorgeschreven product.
• 17% van de respondenten hebben beslist om geen arts te raadplegen toen ze ziek of door een ongeval getroffen waren, en 39% hebben die beslissing om financiële redenen genomen.
• Een derde van de consumenten vinden dat 50% of zelfs meer van de uitgaven voor gezondheidszorgen verspilling zijn. Bij verspilling denken zij aan "de nutteloze papierwinkel" (45% van de consumenten), de te hoge uitkeringen aan patiënten bij hun levenseinde (33% van de consumenten) en de houding van personen die zelf hun verantwoordelijkheid voor hun eigen gezondheid niet opnemen (28% van de consumenten).
• In 2010 hadden 57% van de deelnemers aan de peiling een routinebezoek aan een arts afgelegd en ondergingen 43% van hen een onderzoek waar beeldvormend materiaal (scan, radiografie, mammografie, …) aan te pas kwam, een percentage dat hoger ligt dan in de andere landen.
• In 2010 lieten ongeveer 20% van de deelnemers aan de peiling zich vaccineren tegen de griep.
• 12% hebben een welzijnsprogramma onderschreven dat aangeboden werd door hun werkgever, een gezondheidsplan, ziekenhuizen en andere soorten organisaties om de mensen te helpen om hun gezondheidstoestand te verbeteren (bijvoorbeeld gewicht verliezen, meer bewegen, stoppen met roken).
• Eén consument op vijf doet een beroep op alternatieve therapieën of op een vervangmiddel voor de klassieke therapieën.
• Acht consumenten op tien hebben een aanvullende gezondheidsverzekering: 81% van de geïnterviewde consumenten zijn gedekt door een aanvullende gezondheidsverzekering en 69% hebben één of meerdere soorten aanvullende verzekering. Bijna de helft van de respondenten (48%) sluiten die aanvullende verzekering af bij een verzekeringsmaatschappij of in het kader van gezondheidsplannen (rechtstreeks of via makelaars), één op de drie krijgt ze via zijn werkgever en 11% sluiten een aanvullende verzekering af via de werkgever van hun partner.

Ondanks dat alles zien we dat de Belgische consumenten uitgebreid gebruikmaken van hun gezondheidssysteem. In vergelijking met andere ontwikkelde landen van vergelijkbaar niveau is België het land waar één van de hoogste aantallen bezoeken aan artsen en specialisten, ziekenhuisbezoeken en ziekenhuisnachten opgetekend worden. De enquête toont echter ook dat minder dan de helft van de consumenten van zichzelf zeggen dat ze in goede gezondheid verkeren en dat de helft beweert aan minstens één chronische ziekte te lijden. Ten slotte zijn de Belgen ook nog grote geneesmiddelengebruikers...

"In vergelijking met de andere geanalyseerde landen zijn de Belgen ook bij de grootste gebruikers van geneesmiddelen die op voorschrift afgeleverd worden", onderstreept Hans Debruyne voor Deloitte. "Meer dan de helft van de consumenten gebruiken geneesmiddelen op voorschrift: 36% gebruiken er één, 21% gebruiken er twee en 39% gebruiken er drie of meer. De vrouwen (40%) gebruiken doorgaans talrijker geneesmiddelen op voorschrift dan de mannen (30%) en de mannen (45%) zullen vaker drie of meer geneesmiddelen op voorschrift gebruiken dan de vrouwen (35%). 76% van alle respondenten hebben vertrouwen in de efficiënte werking van de geneesmiddelen die ze gebruiken."

Om te besluiten, maar dat is niet nieuw, zijn de gezondheidsuitgaven duur: de kost loopt gemiddeld op tot iets meer dan 1.000€ per gezin en per jaar, na terugbetaling door het ziekenfonds en de eventuele verzekeringen. Maar volgens de officiële cijfers draait de Belg zelf op voor 22% van de reële kosten van de gezondheidszorgen, wat voor de hele bevolking neerkomt op een lastenkorf van 7 miljard euro...

Andere enquêtes, die vóór die van Deloitte gehouden werden, hadden al de vinger gelegd op de moeilijkheden die de Belgen ondervinden om hun gezondheidszorgen te verzekeren. Eén Belgisch gezin op acht wordt geconfronteerd met financiële moeilijkheden door de schuld van hun gezondheidskosten, zo stelde de Christelijke Mutualiteit drie jaar geleden al vast, na een rondvraag onder 6.000 van haar leden. De mutualiteit concludeerde ook dat vier op de tien gezinnen met chronische gezondheidsproblemen geconfronteerd worden en dat een derde van die gezinnen (12%) daardoor financiële moeilijkheden hebben. Het is zo dat dit voor die gezinnen met chronische gezondheidsproblemen een gemiddelde uitgave van 155 à 226 euro per maand vertegenwoordigt.