De lijst, opgemaakt door het Belgisch Instituut voor Post en Telecommunicatie (BIPT), kan via het internet geraadpleegd worden en zal maandelijks geüpdatet worden. Ze geeft de exacte plaats aan waar elke antenne staat, het vermogen van die antenne, de oriëntatie ervan en de verantwoordelijke operator. Dankzij de code met drie kleuren weten we of de antenne al operationeel is dan wel of ze nog in het stadium van de aanvraag van de stedenbouwkundige vergunning zit. Vandaag staan er in Wallonië 4.500 antennes op 2.972 sites. In Brussel tellen we 1.671 sites voor 6.437 zenders.
Al geruime tijd eisten Grappe (een overleg- en actiegroep voor een ecologisch beleid) en Inter-Environnement Wallonie de oprichting van zo'n kadaster. Hun wens is nu dus verhoord. Blijft echter nog het feit dat, in hun ogen, het Waalse decreet ontoereikend is. Want in tegenstelling tot wat voor het Brusselse Gewest geldt, waar het elektrisch veld van de antennes per site (zowel buiten als binnen) beperkt wordt tot 0,3 Volt beperkt per meter, legt de Waalse tekst die norm op per antenne en enkel binnen gebouwen. Met andere woorden: een site waar meerdere antennes staan, mag een grotere straling voortbrengen. De verenigingen van hun kant eisen een norm die maximaal 0,6 Volt/meter toelaat. Daar zijn we nog ver vanaf, zowel in Wallonië als in Brussel… De Waalse regering heeft haar intentie verklaard om beter rekening te houden met het voorzorgsprincipe en met eventuele thermische en niet-thermische effecten op de gezondheid. Het Kabinet Henry verduidelijkt dat Wallonië op één lijn zal gelijkschakelen met de strengere Brusselse norm. Andere bronnen spreken van een geleidelijke terugschroeving. Er zouden nog voor het einde van dit jaar hoorzittingen over dit onderwerp georganiseerd moeten worden in het Waalse parlement.
Een andere reden tot bezorgdheid voor de milieuverenigingen en de consumenten schuilt in het ontbreken van een onafhankelijke controle-instelling die belast is met het toezicht op de naleving van de normen. In Wallonië voert het Institut scientifique de service public (ISSep) voorafgaande controles uit, d.w.z. op basis van de gegevens die de operatoren verstrekken (die dus niet onpartijdig en mogelijk 'gekleurd' zijn). Minister Henry verzekert dat er sinds medio 2010 ook onaangekondigde controles uitgevoerd worden, op vraag van gemeenten, overheidsdiensten of zelfs privépersonen, en dat die nog uitgebreid zullen worden in de toekomst. Een besluit dat de voorwaarden vastlegt aangaande de aanstelling van de 'personen, laboratoria of organisaties' die dergelijke controles mogen uitvoeren, zou nog voor het einde van juli uitgevaardigd moeten zijn.
In Brussel worden de controles uitgevoerd door Leefmilieu Brussel en heeft de regering zich tot doel gesteld alle antennes in de komende twee jaar te controleren. Bij de 73 al uitgevoerde controles werden slechts 3 inbreuken vastgesteld. Die resultaten worden echter betwist door oppositiepartij MR, die de meetmethode die Leefmilieu Brussel ontwikkeld heeft in vraag stelt. De controles die op vraag van Didier Gosuin door een andere expert uitgevoerd werden, leverden immers aanzienlijk verschillende en minder bemoedigende resultaten op.
Gelet op het gebrek aan onbetrokkenheid, die nodig is om het globale risico van de 'elektromagnetische mist' precies in te schatten, en op de meningsverschillen tussen deskundigen over dit onderwerp, is voorzichtigheid geboden: de overheid draagt hier effectief een grote verantwoordelijkheid...
De kaart met gsm-masten in België: Belgisch Instituut voor postdiensten en telecommunicatie.
Lees ook de OIVO-studie: Elektromagnetische straling in de leefomgeving, 2008
