De Commissie voor de regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG), opgericht in 2000, is de federale reguleringsinstantie voor het gas en de elektriciteit in België. De CREG wordt ook wel vaak de Belgische energiewaakhond genoemd. Het is een autonome instelling met rechtspersoonlijkheid met een tweeledige opdracht. Vooreerst is zij belast met een raadgevende taak ten behoeve van de overheid inzake de werking en de organisatie van de elektriciteitsmarkt. Anderzijds oefent de CREG toezicht en controle uit op de toepassing van de betreffende wetten en reglementen. Volgens haar eigen bewoordingen moet zij erover waken dat de markttoestand het algemeen belang beoogt en in het algemene energiebeleid past.

Binnen de vrijgemaakte energiemarkt moet de CREG dus ook de essentiële consumentenbelangen behartigen. Het OIVO is dan ook tevreden met de nieuwe bevoegdheden voor de CREG. Zij zal hierdoor over de nodige bevoegdheid gaan beschikken om in volledige onafhankelijkheid de transport- en distributietarieven te bepalen. Want hoewel er wordt gesproken over de liberalisering van de energiemarkt is het enkel de productie en levering van energie die terdege werd geliberaliseerd. De prijs die gevraagd wordt door de transportsector (hoogspanningslijnen) en de distributiesector (de zgn. distributienetbeheerders) blijft gereglementeerd. Deze driedeling kan u ook terugvinden op uw factuur:

• Deel "distributie- en transportkosten", bepaald door de CREG;
• Deel "premies of andere bijdragen", bepaald door de Staat;
• Deel "energie" dat bepaald wordt door de leveranciers.

De CREG blijft in volle onafhankelijkheid de prijs van de distributie- en transportkosten bepalen. De nieuwe wettelijke regelgeving voorziet erin dat de CREG verantwoording moet afleggen aan het Parlement, aan wie zij haar jaarverslag en tariefmethodes moet voorleggen. . De overheid besliste ook nog dat voortaan elke prijsstijging het fiat moet krijgen van de regulator. Dit is misschien wel de belangrijkste passage in het wetsontwerp. Op die manier zal de consument beschermd worden tegen willekeur en onaangekondigde en ongerechtvaardigde prijsstijgingen.

De energieleveranciers worden verplicht tot bepaalde informatieverstrekking en dienstverlening aanhun klanten. Die zouden ook de mogelijkheid moeten hebben om binnen de drie weken probleemloos van energieleverancier te veranderen.

Het mag duidelijk zijn dat de overheid in actie schiet tegen het vrijbuiten van de energieleveranciers door de CREG meer bevoegdheden te geven. Vraag die het OIVO hierbij stelt is of dit ook wel effectief het geval zal zijn, of enkel een doekje voor het bloeden zal blijken. Want hoewel bij wet opgericht en met wettelijk omschreven bevoegdheden, slaagt de politiek er steeds in om de CREG buitenspel te zetten. Onlangs kwam de CREG op de proppen met een studie over de nucleaire winsten van Electrabel, het is daarom des te moeilijker te begrijpen dat de overheid de nationale bank gelastte met een nieuw onderzoek over datzelfde onderwerp. Wat is het nut van een autonome regulator, betaald door de consument, wanneer haar expertise in vraag gesteld wordt telkenmale zij een mening heeft die afwijkt van de mening van de productiesector?

Dit nieuwe wetsontwerp van de regering is een grote stap vooruit, maar laat ons hopen dat de CREG ook effectief de bevoegdheden zal kunnen uitoefenen die haar worden toegewezen.