Een namaakgeneesmiddel is een product dat met opzet frauduleus geëtiketteerd is om de bronnen ervan te verdoezelen. Ofwel is de verpakking vervalst, ofwel zijn het de actieve stoffen die vals zijn. Behalve dat de aankoop ervan weggegooid geld is, kunnen deze producten ook gezondheidseffecten voor de consumenten meebrengen die ernstig of zelfs dodelijk kunnen zijn.

In het kader van de strijd tegen deze plaag heeft de Europese Unie op 16 februari een nieuwe wetgeving goedgekeurd, waarbij tegelijk een aanpassing aan de nationale wetgevingen doorgevoerd werd. Diverse voorzieningen zullen in het leven geroepen worden om de organisaties die op een veilige manier medicijnen online te koop aanbieden te identificeren, wanneer dit door de lidstaat toegelaten wordt. Zo zal voor de hele EU een gemeenschappelijk logo toegekend worden aan alle websites met een dergelijke toelating en zal er bijkomende informatie verstrekt worden over de online apotheken met een vergunning.

Bovendien zal er, om het circuleren van vervalste geneesmiddelen te verhinderen, een systeem van traceerbaarheid ingevoerd worden. Het doel daarvan bestaat erin zo snel mogelijk de geneesmiddelen uit de markt te halen die ervan verdacht worden dat een ernstig risico voor de volksgezondheid in te houden. De EU heeft zelfs een alarmprocedure uitgewerkt met als doel de terugtrekking van een product binnen de 24 uren mogelijk te maken. Aan de verdelers van of makelaars in geneesmiddelen zal een specifiek statuut met een verplichte registratie toegekend worden. Bij fraude of niet-naleving van de reglementering zal schrapping de sanctie zijn die de Europese Commissie oplegt. Er zullen ook veiligheidsmaatregelen getroffen worden betreffende de verpakkingen van de geneesmiddelen om hun identificatie en hun authenticiteit te waarborgen. De details van die beveiliging moeten nog vastgelegd worden.

Het OIVO juicht de strafmaatregelen en dit initiatief van de EU om de fraudekanalen te ontmantelen en de business van de geneesmiddelenvervalsing te stoppen toe. Het OIVO is verheugd te zien dat de veiligheid van de consumenten verbeterd wordt en dat de publieke markten transparanter worden. Het OIVO houdt er ook aan de consumenten te waarschuwen voor de aankoop van geneesmiddelen op het internet. De kwaliteit en de aard van deze medicijnen worden absoluut niet gecontroleerd. Wie geneesmiddelen op het net koopt speelt dus met zijn gezondheid.

De Raad van Europa gaat in het strafrecht de strijd aan met de geneesmiddelenvervalsing, maar ook met de fabricage en distributie van medische producten die zonder toelating of in overtreding op de veiligheidsnormen op de markt gebracht worden.

Om een klare kijk te krijgen over deze kwestie, had het OIVO hierover een gesprek met twee specialisten ter zake. Zij beantwoordden onze vragen over namaak van geneesmiddelen, de bescherming van de volksgezondheid, hoe de zwarte markt opereert, de risico's die je neemt door geneesmiddelen via het internet te bestellen en hoe bedrog te herkennen.