De Richtlijn Consumentenrechten

De huidige versie van de Richtlijn Consumentenrechten van 8 oktober 2008 biedt alvast geen afdoende bescherming voor de consument. De maximale harmonisatie die wordt beoogd, zorgt niet alleen in België voor een serieuze verlaging van de consumentenbescherming, maar ook in talrijke andere landen. Het is alvast niet verantwoord om een herziening/verzwakking van het hele nationale consumentenrecht ter wille van het grensoverschrijdend consumentenverkeer te willen doorvoeren!

Daarom pleit het OIVO voor een grondige aanpassing van de Richtlijn Consumentenrechten, waarbij de maximale harmonisatie wordt beperkt tot de meer technische zaken en voor het overige een minimumharmonisatie op voldoende hoog niveau wordt ingesteld.

Een Groepsvordering

Inzake de toegang tot het gerecht kan men een grote stap vooruit zetten door het invoeren van een groepsvordering. De gerechtelijke achterstand kan worden tegengegaan doordat het niet langer nodig zal zijn om honderden aparte vorderingen in te stellen voor schadegevallen met één enkele oorzaak. Met één rechtsvordering, één procedure en één enkel vonnis zal het gerecht veel efficiënter kunnen optreden en een grotere rechtszekerheid bieden aan iedereen (zowel ondernemingen als consumenten). Bovendien lost dit het probleem op van de individuele consument die zich heel vaak in de onmogelijkheid bevindt om een gerechtelijke procedure in te stellen waarvan de kosten niet opwegen tegen de inzet. De collectieve vordering is juridisch gezien dus het goedkoopste en veiligste middel om massageschillen te behandelen.

Momenteel ligt er een voorontwerp van wet klaar dat in België een collectieve procedure mogelijk zou maken. In 13 andere EU-lidstaten bestaat reeds een of andere vorm van groepsvordering. Dit toont aan dat er wel degelijk nood is aan en een draagvlak is voor het instellen van een dergelijke mogelijkheid. Volgens het OIVO kan de Belgische regering hier het pad effenen om van het bestaande Groenboek te evolueren naar een Witboek over collectief verhaal, dat uiteindelijk zal leiden tot een concreet voorstel van richtlijn.

Een strikte controle op de financiële markten

De recente financiële crisis heeft erop gewezen dat de financiële markt allesbehalve transparant is, de consument bondige, volledige en begrijpbare informatie ontbeert en de controle op de bestaande wetgeving allesbehalve afdoende is. De crisis bleef ook niet beperkt tot 1 land, maar zorgde voor immense problemen op Europees en wereldniveau.

Daarom pleit het OIVO voor een sterke onafhankelijke toezichthoudende autoriteit op nationaal en Europees niveau, met een sterke samenwerking tussen de verschillende entiteiten.

Natuurlijk moet elke beslissing hieromtrent een hele procedure doorlopen en zal er dus voldoende ruimte zijn voor lobbywerk. Aangezien de financiële sector op dat gebied heel goed georganiseerd is en er op technisch vlak geen voldoende tegengewicht kan geleverd worden ten voordele van de consumenten, steunt het OIVO de oproep voor het oprichten van een NGO die een degelijke tegen-expertise kan leveren. Meerdere Europarlementsleden hebben deze oproep al ondertekend: Finance Watch.

Voor de Richtlijn Consumentenrechten zie: Advies 421 van de Raad voor het Verbruik.

Voor een Groepsvordering zie: Advies 426 van de Raad voor het Verbruik.

Algemene info: Advies 409 van de Raad voor het Verbruik betreffende de Europese thema's in overweging te nemen tijdens het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie van het 2de semester 2010 (20 juli 2009).