De feestdagen komen er aan en in de warenhuizen worden de grote trends op het vlak van speelgoed zichtbaar. Het OIVO ging te rade bij producenten, importeurs en de jongeren zelf om te praten over trends en het consumptiegedrag van jongeren. In oktober 2009 voerde het OIVO zelf een studie uit bij 2.557 jongeren van 10 tot 17 jaar. Enkele markante conclusies.

De markt van het speelgoed blijft stabiel

• In 2008 zijn de verkoopcijfers van het speelgoed in België met 1 % gedaald. Voor wat het klassieke speelgoed betreft is er een lichte groei van 7 % merkbaar. De verkoop van videospelen is gedaald.
• De Belgische consument spendeert gemiddeld tussen 230 euro en 330 euro per kind en tussen 228 euro en 327 euro per gezin, naargelang er videospelen worden aangeschaft of niet. Ondanks de crisis is er geen betekenisvolle daling in de speelgoedverkoop. Ouders willen hun kinderen een plezier doen.

Is het speelgoed duurder of niet?

• Op het ogenblik dat de bestellingen geplaatst werden was er een aanzienlijke stijging van de prijs van plastic. Daarnaast speelt ook de strengere Amerikaanse wetgeving op de veiligheid van speelgoed een rol. Dit alles heeft een weerslag op de prijs voor de eindgebruiker, waardoor het prijsverschil voor het populaire speelgoed schommelt tussen 1 en 5 procent in vergelijking met 2008.
• De prijzen van Playskool, Fisher Price, Kiddieland en Little People liggen 10 à 15 % hoger dan vorig jaar. Voor Europese producten zoals Lego en Playmobil die niet in China geproduceerd worden geldt er een minder zware prijsstijging van ongeveer 5 %.
• Sommige modellen van Lego, van Barbie, van autobanen, van Playmobil en van videospelletjes zijn in prijs gedaald.
• Het OIVO heeft opgemerkt dat meerdere ketens het speelgoed uitstallen in dalende volgorde van de prijs. Het relatief goedkope speelgoed komt vooraan te staan.

Speelgoed wordt veiliger

Een nieuwe richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (18 juni 2009) heeft de fabrikanten nieuwe strengere eisen opgelegd wat betreft de fabricatie en het op de markt brengen van speelgoed en de verplichting van de lidstaten om er op toe te zien dat de regels nageleefd worden.

Trends en nieuwigheden

Er zijn drie grote trends:

• Speelgoed met ingebouwde elektronica
• De terugkeer van het gezelschapsspel, maar verrijkt met nieuwe technologieën
• Duurzaam speelgoed

Voor de eerste keer in jaren neemt de verkoop van videospelen af in verhouding tot de verkoop van klassieke spelen. Zij vertegenwoordigen nu minder dan een derde (30,4%) van de aankopen van de gezinnen.

Dan volgt het speelgoed voor baby's en peuters (13,8%), grafisch speelgoed, puzzels, gezelschapsspelen (8,9%), poppen (8,6%), buitenspelen en sport (7,4%), elektrische treintjes en accessoires (7%), bouwspeelgoed (4,9%), knutselspelen (4,4%), speelgoedfiguren (4,2%), pluchen figuren (3,7%), elektronische spelen (2,2%).

Vergeleken met vorig jaar wint het buitenspeelgoed aan belang (7,4% d.i. 1,1% meer dan in 2007), het knutselspeelgoed (4,4% d.i. 0,9% meer dan in 2007), de figuurtjes voor rollenspel (bv. Star Wars) (4,2% d.i. 0,8% meer dan in 2007), en de poppen, pluchen figuren en elektrische circuits die ongeveer 0,6% beter verkopen in vergelijking met 2007.

Hoogtechnologische snufjes en duurzame ontwikkeling gaan hand in hand

• Er zijn nieuwe spelletjes zoals de Wiifit die de grenzen van de spitstechnologie verlengen en ook de ouders kunnen bekoren.
• Ecologie was in 2008 ook al een thema maar die trend zet zich dit jaar nog verder door. Eerbied voor het milieu wordt in het speelgoed nog extra benadrukt door de keuze van de materialen en de keuze van de thema's.
• Kinderen worden ook meer aangemoedigd hun eigen kledinglijn te ontwerpen. Daarbij wordt ingespeeld op hun voorliefde voor decoratie, geïnspireerd door televisieprogramma's.
• In Frankrijk nam de verkoop van gezelschapsspelen met 30,1% toe tussen maart 2008 en maart 2009. De verkoop van klassiek speelgoed zoals Lego en Playmobil steeg respectievelijk met 17,7% en 27,2%. De verkoop van elektronisch speelgoed daalde het voorbije jaar met 0,5%. Dat heeft vooral te maken met de hoge prijs: geen enkel videospel kost minder dan 20 euro. Het is vooral in de lagere prijsklasse dat de verkoopcijfers het meest dynamisch stijgen.
• In het speelgoed en vooral in de pluchen figuren zijn meer en meer elektronische elementen terug te vinden. De figuren worden ook hoe langer hoe meer interactief en het aanbod gedifferentieerder, bv. de androïden (Dragonfly) van de firma Wow Wee

Dé stars: speelgoed onder licentie gekoppeld aan films, tekenfilms, televisieseries of televisiespelletjes

• Er is een opmars bezig van het speelgoed onder licentie gekoppeld aan films, tekenfilms, televisieseries of televisiespelletjes. Dat komt omdat speelgoed onder licentie veel beter en vaker verkoopt dan ander speelgoed.
• De stars van dit Sinterklaasfeest worden ongetwijfeld: High School Musical, Dora, Cars, Winnie, Spiderman, Batman of Starwars (met een helm en stemvervormer en figuurtjes en laserzwaarden).

Hoe moet u speelgoed kopen?

• Houd rekening met de wensen van het kind. Een kind speelt liever en langer met een stuk speelgoed dat hij zelf gekozen heeft.
• Houd rekening met de leeftijd van het kind. Speelgoed van 8 jaar kopen voor een kind van 6 jaar zal dit kind niet slimmer maken.
• Denk ook aan uzelf als u speelgoed koopt. Een blaffend hondje op batterijen is in het begin aantrekkelijk maar wordt op de duur irritant en is milieubelastend. Koop een gezelschapspel dat u graag wilt spelen, maar dat doenbaar is voor kinderen. Kinderen spelen namelijk graag met hun ouders.
• Denk ook eens aan de veiligheid als uw kind met het speelgoed speelt.

Wat is goed speelgoed?

Speelgoed moet vooral plezierig en educatief zijn. Al spelend verwerft een kind reflexen die andere leerprocessen zullen vergemakkelijken.

• Wie heeft nooit schijngevechten gespeeld? op die manier leert het kind zich beheersen en verbetert het zijn psychomotoriek.
• Met poppen spelen helpt het kind om zich te identificeren met de een of andere rol of een persoon. Het is ook een middel om moeilijke of potentieel traumatische gebeurtenissen te verwerken.
• Gezelschapsspelen brengen kinderen bepaalde regels bij. Ze leren ook in teamverband werken. 
• De doolhof leert het kind ruimtelijk inzicht, strategie en anticipatie.
• Het ganzenspel bevordert het begrijpen en naleven van regels en het inzien van het nut ervan. Het helpt de herkenning van een abstracte voorstelling verbeteren en de rekenvaardigheid te vergroten.
• Strategiespellen(schaken, dammen,...) ontwikkelen de abstracte perceptie van de wereld.
• Een logisch denkspel (Wie is het?, Cluedo, Mastermind, Trivial Pursuit,...) helpt het logisch inzicht te verbeteren.
• De elektronische spelletjes ontwikkelen de zin voor strategie  en leren de speler keuzes maken die concrete en zichtbare gevolgen hebben.

De meeste spelen zijn educatief. De grote klassiekers onder het speelgoed kunnen interessante keuzes zijn. Via het spel kunnen ouders waarden promoten (samenwerken, respect voor de anderen,...) en andere zaken afwijzen (machtsstrijd, geweld,...). Er is bovendien geen enkel gevaar om een kind te laten spelen met een stuk speelgoed dat voor het andere geslacht bestemd is.

De volledige studie: De speelgoedmarkt.